Rózga na sztukę to sztuka z witki, czyli jak rosną gruszki na wierzbie... - Julia KP

Julia KP

Chabinka, cieńka gałązka w rękach plecionkarza, artysty tworzy rzeczy unikatowe. Dla niegrzecznych rozpościera energiczny szmer w powietrzu jak oszałamiające uderzenie, przegania złe moce. Obecna w kulturze, w przysłowiach objawia się jako: ..Rózga bije, nie ja biję, za tydzień wielki dzień!" lub: ,,Wierzba bije, nie zabije, kości nie połamie!" Wiklinowy patyk zbierany corocznie. Z "kija" włożonego w glebę wyrasta nowa roślina, z kilku splecionych razem powstaje niezła sztuka. Wierzbowe pędy można łatwo wyginać; to roślina plastyczna łatwa do formowania. Ogonki tworzą równe wzory, sploty i węzły. Od święta jako palma powiązana z jedliną i obsypana baziami, na co dzień w formie użytecznego kosza, w służbie człowiekowi jest najłatwiejszym i zarazem najstarszym płotem do nasadzenia. Związana nieodzownie z krajobrazem Polski, opisywana przez Adama Mickiewicza, wychwalana jako cud, gdyż wyrosła w "piasku suchym", zmieniła się po latach w piękne drzewo. Wikliniarstwo czyli rękodzieło, wyrób ozdób i przedmiotów użytkowych wykonanych ręcznie poprzez przeplatanie niczym w materiale, łączenie wątka i osnowy. Ozdobne kosze, tace, misy, osłony na szklanki, podstawki i inne przydatne gadżety powstają właśnie z tego surowca. Wierzba jest też bazą materiałową mebli i ogrodzeń oraz zabawek. Wyplatanie nietypowych form wiklinowych to wyzwanie dla artysty, projektanta czy architekta, których wizja w parze z wykonawcą wyspecjalizowanym w pleceniu może dać imponujące efekty. Jest to surowiec ekologiczny łatwy i dostępny, gdzie dowolne kształty może kreować wysublimowana wyobraźnia. Okazały kosz powstały z "patyków" autorstwa Jędrzeja Stępaka znajduje się w Nowym Tomyślu i trafił dzięki swoim gigantycznym rozmiarom do księgi Rekordów Guinnessa. Największy koszyk na świecie ma 20 metrów długości i 10 metrów wysokości. To właśnie w tym mieście odbywa się corocznie Jarmark Chmielno-Wikliniarski gdzie miejscowi twórcy prezentują swoje wyroby. Wyobraźnia mieszkańców miasta nie kończy się na koszu, tu niemal co ulicę widzimy elementy wiklinowe w formach donic, girlandów, parasoli w kawiarenkach, markiz, osłon balkonów, a nawet zwierząt w przydomowych ogródkach czy postaci ludzkiej Tomysa oraz samochodów i wózków dziecięcych. Jest tu jedyna w Polsce spleciona Muszla Koncertowa. Ten symbol smutku i żałoby jakim jest wierzba, przybiera zupełnie nową odsłonę po wpisaniu go w użyteczność publiczną. Jest to również drzewo muzyczne gdyż z niewielkiego odcinka jego gałęzi łatwo spreparować, wystrugać piszczałkę, gwizdek. Podczas jarmarku odbywają się zawody plecionkarskie, które gromadzą również uczestników z innych krajów. Tutaj z wikliny produkuje się i trumny na życzenie klienta. Wśród najbardziej popularnych wzorów dominują plecionki geometryczne często poddane asymetrii. Od 1970 roku organizowane są artystyczne plenery wikliniarskie. W 2005 jako pokłosie IV Pikniku z Wikliną powstał Wiklinowy deptak, którym mieszkańcy Nowego Tomyśla uczcili moment wstąpienia Polski w struktury Unii Europejskiej. Tradycje plecionkarskie na tym regionie zawdzięczamy nestorowi Janowi Bartosiewiczowi oraz jego wykonawcom: Karolowi Jeżewskiemu i Mieczysławowi Ruta. Na jesień na tych ziemiach odbywają się Spotkania Młodych Plecionkarzy ze środowisk szkolących adeptów sztuki plecionkarstwa wiklinowego z Kwidzyna, Nałęczowa, Woli Sękowej koło Sanoka, Giżycka, Skwierzyny, Starego Tomyśla i innych ośrodków. Istnieje tu jedyne w Polsce Muzeum Wikliniarsko-Chmielarskie jako oddział Muzeum Narodowego Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie koło Poznania. Nowy Tomyśl wespół z Rudnikiem nad Sanem znany jest jako jeden z głównych ośrodków polskiego plecionkarstwa wiklinowego. Zatem gruszki na wierzbie wyrosnąć mogą, ale i z chabinki powstać im łatwo. żródła: Nowy Tomyśl - "Wiklinowy deptak" Muzeum Wikliniarstwa i Chmielarstwa w Nowym Tomyślu Mieszkańcy Nowego Tomyśla zrobili największy kosz na świecie